Astronauten aan boord van het International Space Station (ISS) ervaren een fenomeen dat uniek is op aarde: 15 tot 16 zonsopgangen en zonsondergangen elke 90 minuten. Dit komt niet door snelle verschuivingen in tijdzones, maar doordat het station met een snelheid van ongeveer 28.500 kilometer per uur rond de planeet draait en zich voortdurend tussen zonlicht en schaduw beweegt. Een recente opname gemaakt in januari 2026 toont een prachtige zonsondergang boven de Stille Oceaan, met wolken die aftekenen tegen het gouden licht.
De wetenschap achter het uitzicht
Het ISS draait in een baan om de aarde op een hoogte van ongeveer 400 kilometer. Vanuit dit uitkijkpunt gaat de zon niet achter de horizon onder in de traditionele zin van het woord. In plaats daarvan vliegt het station zelf in de schaduw van de aarde, waardoor een snelle en dramatische overgang ontstaat. Door deze snelle verschuiving kunnen astronauten getuige zijn van het volledige spectrum van lichtinteractie met de atmosfeer van de aarde.
De kromming van de planeet speelt een cruciale rol: zonlicht buigt en filtert door de atmosfeer, waardoor de blauwe tinten worden verspreid en de rode en oranje tinten worden benadrukt. Hierdoor ontstaat een flinterdunne, duizenden kilometers lange gradiënt langs de curve van de aarde. Dit effect is groter dan wat kijkers op de grond ervaren, omdat astronauten vanuit een andere hoek naar de zonsondergang kijken.
Het ISS: een mondiaal laboratorium
Het International Space Station is een samenwerkingsproject tussen NASA en internationale partners, waaronder Roscosmos (Rusland), ESA (Europa), JAXA (Japan) en CSA (Canada). Het dient als een permanent bemand laboratorium voor langdurige ruimtevluchten en wetenschappelijk onderzoek dat op aarde moeilijk of onmogelijk is uit te voeren.
De ISS-omgeving stelt wetenschappers in staat fenomenen zoals lichtbreking en atmosferische verstrooiing op planetaire schaal te bestuderen. Bovendien heeft de voortdurende visuele herinnering aan de aarde als één enkel, onderling verbonden systeem invloed op het perspectief van de astronauten, waardoor het concept van onze planeet als een verenigde entiteit wordt versterkt.
Waarom dit belangrijk is
Het unieke uitkijkpunt vanuit het ISS biedt meer dan alleen een adembenemend uitzicht. Het biedt real-time observatie van atmosferische processen, wat het belang van het begrijpen van de interactie van licht met materie op wereldschaal versterkt. Het perspectief versterkt het idee dat de aarde één groot, onderling verbonden systeem is, en niet een reeks geïsoleerde regio’s. Deze visie is van cruciaal belang voor zowel wetenschappelijk onderzoek als voor het cultiveren van een breder gevoel van planetair bewustzijn.
Dit perspectief op de kwetsbaarheid en onderlinge verbondenheid van de aarde is vooral belangrijk nu klimaatverandering en ruimteverkenning steeds meer met elkaar verweven raken.
