Een nieuw injecteerbaar nanomateriaal, genaamd IKVAV-PA, is veelbelovend gebleken bij het beschermen van hersenweefsel tegen schade na een beroerte, zo blijkt uit onderzoek uitgevoerd aan de Northwestern University. De behandeling, die met succes op muizen is getest, heeft tot doel de schadelijke secundaire effecten van het herstellen van de bloedtoevoer naar de hersenen na een beroerte te verzachten – een proces dat paradoxaal genoeg letsel kan verergeren.
Het probleem met de behandeling van een beroerte
Een beroerte is het gevolg van een geblokkeerde bloedtoevoer naar de hersenen. Hoewel het snel herstellen van die bloedstroom van cruciaal belang is, laat de plotselinge toestroom van zuurstof en bloed ook schadelijke ontstekingsmoleculen de hersenen binnen. Dit fenomeen, bekend als reperfusieletsel, kan bij miljoenen patiënten over de hele wereld leiden tot langdurige invaliditeit of zelfs de dood. Momenteel zijn er beperkte methoden om deze secundaire schade effectief tegen te gaan.
Hoe IKAVV-PA werkt
De kern van de behandeling ligt in supramoleculaire therapeutische peptiden (STP’s), die onderzoekers de bijnaam ‘dansende moleculen’ gaven vanwege hun dynamische structuur. Door deze flexibiliteit kunnen ze effectiever met cellen communiceren. Het materiaal wordt via injectie in de bloedbaan toegediend, waardoor het de bloed-hersenbarrière kan passeren – een belangrijke hindernis voor veel hersentherapieën.
Het geïnjecteerde nanomateriaal doet twee dingen: het helpt zenuwcellen zichzelf te herstellen en onderdrukt actief ontstekingen. Volgens materiaalwetenschapper Samuel Stupp brengt de therapie “een zekere ontstekingsremmende werking met zich mee om deze effecten tegen te gaan en tegelijkertijd neurale netwerken te helpen herstellen.”
Belangrijkste bevindingen uit muisstudies
Muizen behandeld met IKVAV-PA na herstel van een beroerte vertoonden:
- Verminderde hersenweefselschade vergeleken met onbehandelde muizen
- Lagere ontstekingsniveaus
- Minder tekenen van schadelijke immuunreacties
De systemische toedieningsmethode bleek effectief, waardoor de bijwerkingen tot een minimum werden beperkt en ervoor werd gezorgd dat de therapie de door een beroerte getroffen gebieden bereikte. De onderzoekers merkten op dat deze aanpak ook toepasbaar zou kunnen zijn op traumatisch hersenletsel en neurodegeneratieve ziekten zoals ALS.
Toekomstige implicaties
Hoewel veelbelovend, bevindt IKVAV-PA zich nog in de beginfase van ontwikkeling. Er zijn proeven op mensen nodig om de veiligheid en werkzaamheid op lange termijn te bevestigen. Als de behandeling succesvol is, kan deze een secundaire maatregel worden naast het herstel van een beroerte, waardoor de invaliditeitscijfers mogelijk afnemen en de resultaten voor de tientallen miljoenen getroffenen per jaar verbeteren. Neurowetenschapper Ayush Batra benadrukt dat deze therapie een “krachtige langetermijnimpact” zou kunnen hebben door zowel de persoonlijke als financiële last van een beroerte te verminderen.
De belangrijkste conclusie is dat het verminderen van invaliditeit na een beroerte mogelijk is met gerichte therapieën, die de levenskwaliteit aanzienlijk kunnen verbeteren en de gezondheidszorgkosten kunnen verlagen.
