Aanhoudende ‘forever chemicaliën’ stapelen zich op in voedsel voor huisdieren, met name op vis gebaseerde varianten, in niveaus die in sommige gevallen de drempels voor de menselijke gezondheid overschrijden. Nieuw onderzoek uit Japan benadrukt een kritisch maar over het hoofd gezien probleem: de wijdverbreide besmetting van huisdiervoer met per- en polyfluoralkylstoffen (PFAS). Deze synthetische chemicaliën, bekend om hun persistentie in het milieu, vormen een potentieel gezondheidsrisico voor zowel dieren als, bij uitbreiding, mensen.
Het probleem met “Forever Chemicals”
PFAS komen niet van nature voor. Het zijn door de mens gemaakte verbindingen die in talloze industriële en consumentenproducten worden gebruikt – van kookgerei met antiaanbaklaag tot brandblusschuim. Hun bepalende kenmerk is hun extreme duurzaamheid, wat betekent dat ze niet afbreken in het milieu en zich in de loop van de tijd ophopen. Deze persistentie is de reden waarom ze ‘forever chemicaliën’ worden genoemd. Blootstelling bij mensen is in verband gebracht met leverschade, kanker en andere gezondheidsproblemen. Hoewel de directe effecten op huisdieren nog steeds worden onderzocht, wijzen voorlopige onderzoeken op vergelijkbare risico’s, waaronder gevolgen voor de lever, de schildklier, de nieren en het ademhalingssysteem.
Onderzoeksresultaten: voedingsmiddelen op basis van vis lopen het grootste risico
Onderzoekers van de Ehime Universiteit in Japan analyseerden 100 monsters van huisdiervoer (48 hondenvoer en 52 kattenvoer) die tussen 2018 en 2020 werden verkocht. De resultaten waren zorgwekkend: Verschillende producten bevatten PFAS-niveaus die de dagelijkse innamelimieten overschreden die zijn vastgesteld door de Europese Voedselveiligheidsdienst (EFSA) voor mensen. De hoogste concentraties werden gevonden in kattenvoer op basis van vis uit Azië, de VS en Europa, waarbij natvoer van Thaise makelij bijzonder hoge niveaus registreerde. Hondenvoer vertoonde verhoogde PFAS in graanvariëteiten, waarschijnlijk als gevolg van landbouwafvoer en bijproducten van vis. Vleesproducten bevatten over het algemeen de laagste concentraties.
Waarom vissen? De aquatische voedselketen
De hogere besmetting in voedingsmiddelen op basis van vis is niet toevallig. Oceanen fungeren als afvoerput voor veel synthetische verontreinigende stoffen, waardoor PFAS zich kunnen concentreren in voedselketens in het water. Dit betekent dat roofvissen, die vaak worden gebruikt in voedsel voor huisdieren, in de loop van de tijd hogere niveaus van deze chemicaliën accumuleren. De studie suggereert dat regionale verschillen in PFAS-concentraties een weerspiegeling zijn van uiteenlopende industriële praktijken en grondstoffeninkoop. Verontreiniging is echter een mondiaal probleem.
Wat betekent dit voor huisdiereigenaren?
Hoewel het onderzoek niet wijst op een onmiddellijke gezondheidscrisis, onderstreept het wel een cruciale kenniskloof. Huisdiereigenaren die zich zorgen maken over de blootstelling aan PFAS moeten overwegen om de eiwitbronnen van hun dieren te diversifiëren. Het verkiezen van een dieet op basis van vlees boven een dieet op basis van vis kan de inname verminderen. Het grotere probleem is echter systemisch: PFAS zijn alomtegenwoordig in het milieu, wat betekent dat de blootstelling afkomstig is van meerdere bronnen, en niet alleen van voedsel voor huisdieren.
Een breder milieuprobleem
De aanwezigheid van PFAS in huisdiervoeding gaat niet alleen over de diergezondheid. Gezelschapsdieren fungeren als bewakers van milieuverontreiniging en weerspiegelen de bredere vervuilingslast die zowel ecosystemen als mensen treft. Er is meer mondiaal geharmoniseerde monitoring nodig om de omvang van het probleem volledig te begrijpen en effectieve mitigatiestrategieën te ontwikkelen. Het onderzoek onderstreept de urgentie van het terugdringen van de PFAS-productie en het vinden van duurzame alternatieven voor deze hardnekkige, schadelijke chemicaliën.
