Een Poolse man ervoer een catastrofale allergische reactie op rode tatoeage-inkt, resulterend in volledig haarverlies, het afsluiten van zijn zweetklieren en de ontwikkeling van vitiligo. Deze zaak onderstreept de toenemende bezorgdheid over de potentieel gevaarlijke effecten van moderne tatoeage-inkten op het menselijke immuunsysteem.
Van traditionele praktijken tot synthetische kleurstoffen
Eeuwenlang was het tatoeëren afhankelijk van eenvoudige, op zwarte roet gebaseerde inkt die langzaam met de hand werd aangebracht. Moderne technieken maken echter gebruik van felgekleurde synthetische kleurstoffen die snel met elektrische machines worden geïnjecteerd. Veel van deze kleurstoffen zijn oorspronkelijk geformuleerd voor industrieel gebruik (printerinkten en autolakken) en niet voor biologische compatibiliteit.
Recente gegevens tonen aan dat ongeveer 6% van de getatoeëerde personen reacties ervaart die langer dan vier maanden aanhouden, waarbij rode inkt de meest voorkomende trigger is. Dit is vooral zorgwekkend voor mensen met reeds bestaande immuunaandoeningen zoals eczeem, astma of coeliakie.
Het geval van de patiënt: een systemische inzinking
De patiënt, een dertiger, kreeg vier maanden na het plaatsen van een veelkleurige tatoeage hevige jeuk en huiduitslag over het hele lichaam. In de loop van twee jaar verloor hij al het lichaams- en hoofdhaar, verkleurden zijn nagels, zwollen zijn lymfeklieren op en verloor hij het vermogen om te zweten. Ondanks overleg met meerdere specialisten bleef de oorzaak ongrijpbaar totdat de verdenking viel op de rode inkt in zijn tatoeage.
Een biopsie bevestigde de aanwezigheid van gemigreerde rode kleurstof in zijn gezwollen lymfeklieren. De man onderging acht operaties om de getatoeëerde huid weg te snijden en te vervangen door transplantaten. Hoewel zijn haar sindsdien opnieuw is gegroeid en de progressie van vitiligo is gestopt, kan hij nog steeds niet zweten, waardoor hij het risico loopt op een zonnesteek. Hij werd gedwongen ontslag te nemen uit de militaire dienst en heeft nu constante hydratatie nodig door water op zijn huid te spuiten.
Waarom dit belangrijk is: het immuunsysteem wordt aangevallen
Onderzoekers van de Medische Universiteit van Wroclaw vermoeden dat de rode inkt azokleurstoffen bevatte, synthetische organische verbindingen waarvan bekend is dat ze allergische reacties veroorzaken. Het probleem is dat tatoeage-inkt niet zomaar in de huid blijft zitten. Het reist naar de lymfeklieren, waar immuuncellen, macrofagen genaamd, proberen het op te ruimen.
Inktdeeltjes zijn echter te groot om volledig te kunnen worden verwijderd, waardoor een chronische immuunreactie ontstaat omdat macrofagen de inkt voortdurend aan elkaar doorgeven. Zoals Signe Clemmensen van de Universiteit van Zuid-Denemarken uitlegt: “Het immuunsysteem probeert voortdurend iets aan deze inkt te doen, dus het veroorzaakt een chronische immuunreactie.”
De reeds bestaande auto-immuunziekte van de patiënt, de ziekte van Hashimoto, verhoogde waarschijnlijk zijn gevoeligheid, waardoor zijn immuunsysteem zijn eigen huid aanviel. Verontrustend genoeg blijkt uit onderzoek dat zelfs gezonde individuen op de lange termijn nadelige gevolgen kunnen ondervinden: het werk van Clemmensen koppelt tatoeages aan een verdrievoudigd risico op het ontwikkelen van lymfoom.
Reactie van de regelgeving en toekomstige zorgen
De Europese Unie heeft in januari 2022 bepaalde schadelijke chemicaliën in tatoeage-inkten, waaronder azokleurstoffen, aan banden gelegd. Veel rechtsgebieden moeten echter nog soortgelijke waarborgen implementeren. Deze zaak benadrukt de dringende behoefte aan strengere regelgeving en betere tests van tatoeage-inkten om de volksgezondheid te beschermen.
** Concluderend dient dit incident als een duidelijke herinnering dat hoewel tatoeëren een wijdverbreide praktijk is, de biologische gevolgen van moderne inkten niet volledig worden begrepen en verwoestend kunnen zijn. ** De langetermijneffecten op het immuunsysteem vereisen verder onderzoek, en veranderingen in de regelgeving zijn van cruciaal belang om de risico’s voor consumenten te minimaliseren.
