Jörg Kachelmann is de meest erkende weerman van Duitsland. Zijn hobby’s zijn simpel: weer, zeilen en nog eens weer. Dag na dag presenteren hij en zijn team bij meteomedia voorspellingen voor elke regio van de republiek. Ze zenden uit tijdens het prime slot vóór het Tagesschau journaal of met tussenpozen van een half uur tijdens de ochtendshow. Om dit te bereiken hebben ze een dicht netwerk van weerstations in het hele land ingezet, met als doel een nauwkeurigheid die nog nooit eerder is gezien. Maar zelfs met al deze gegevens bestaat de perfecte voorspelling niet. Kachelmann en zijn collega’s maken nog steeds fouten. In dit interview legt hij uit hoe voorspellingen feitelijk tot stand komen en waarom je sceptisch moet zijn over lange termijn voorspellingen.

De mythe van de tweemaandelijkse voorspelling

Onlangs meldden wetenschappers in het tijdschrift Science dat gebeurtenissen in de stratosfeer kunnen doordringen in de troposfeer – onze lagere atmosferische laag. Deze verbinding correleert met specifieke weerpatronen. De krantenkoppen kwamen onmiddellijk tot de conclusie dat het weer twee maanden van tevoren al snel voorspelbaar zou zijn. Is dit realistisch?

Kachelmann is bot. Hoewel er een kern van waarheid in het onderzoek zit, is de media-aandacht onzin. Het gedrag van de stratosfeer levert wel aanwijzingen voor atmosferische ontwikkelingen. Het helpt meteorologen de kans op warme of koude winters beter te berekenen. Maar dat betekent niet dat je het weer volgende maand op een specifieke dag kunt voorspellen.

Waarom dagelijkse voorspellingen nog steeds nodig zijn

Betekent dit dat het dagelijkse weerbericht verouderd is? Nee. Geautomatiseerde hulpmiddelen kunnen goede resultaten opleveren, maar er zijn nog steeds mensen nodig. Zelfs als we de stratosferische verbanden beter begrijpen, zijn we nog niet dichtbij een voorspelling voor Berlijn op 1 januari voor het weer op 26 februari. Dat is voorlopig pure sciencefiction.

De dagelijkse voorspelling blijft essentieel omdat chaos op de korte termijn ertoe doet. Mensen moeten morgen weten of ze een paraplu moeten dragen, en niet over twee maanden.

Het probleem met de officiële weerdienst

De directe concurrent van Kachelmann, de Duitse Weerdienst (DWD), heeft een deel van zijn prestige verloren. Hij suggereert dat zijn collega’s mogelijk achter het stuur hebben geslapen. Meteomedia wint regelmatig voorspellingswedstrijden, terwijl de DWD worstelt met zijn reputatie.

Wat gaat er mis? Kachelmann stelt dat de DWD belastinggeld aan verkeerde doelen verspilt. Ze ontslaan personeel bij weerstations en verkopen hun diensten tegen dumpprijzen. In ruil daarvoor geven ze ‘leuke’ radio-interviews, terwijl ze hun soevereine plichten verwaarlozen. Hij verkiest een sterke, professionele partner boven een wiebelende reus, gesteund door miljoenen aan jaarlijkse subsidies. De DWD maakt ook de fout door te vertrouwen op één enkel computermodel om het weer voor elk district van een stad te voorspellen. Dat is onvoldoende.

De moeilijkheidsgraad van Duits terrein

Is Duitsland een moeilijk terrein voor voorspellingen? Niet bijzonder. Het is divers, ja. Bergen en zeeën maken deel uit van de vergelijking, maar ze zijn beheersbaar.

Als Kachelmann een favoriet gebied heeft, dan is het wel het gebied dat hem het meest uitdaagt. De eilanden en de Alpen zijn zijn ‘favoriete voorspellingsregio’s’. Daarom woont hij er het liefst. Moeilijk weer betekent interessanter werk.

Hoe een voorspelling feitelijk wordt gemaakt

Vaak vragen mensen zich af hoe lang het duurt om de avondvoorspelling op te stellen. Het is geen snelle klus. Het team werkt in wekelijkse diensten om een ​​gevoel van continuïteit op te bouwen. Een typische dag duurt negen tot dertien uur. Dit omvat niet eens de tijd die wordt besteed aan het presenteren van het weer in de ether. Sinds januari 2002 hebben ze tien dagelijkse uitzendingen geproduceerd. Alleen al voor de ochtendshow zijn zeven segmenten nodig met tussenpozen van een half uur.

Stoppen ze gewoon getallen in een programma? Nee. Ze gebruiken vijf verschillende computermodellen. Ze vertrouwen ook op hun bekroonde MOS (Model Output Statistics). Deze methode vergelijkt statistische gegevens van het weer uit het verleden met huidige modelgegevens en metingen. De rest gebeurt in het hoofd. Het verzamelen en interpreteren van gegevens zijn handmatige processen.

Onderbuikgevoel versus computergegevens

Vertrouwen ze de cijfers of hun intuïtie? Naar de lucht kijken helpt, maar alleen in de zomer. Als je Altocumulus castellanus -wolken ziet, zijn dat perfecte voorlopers van onweersbuien. Anders speelt intuïtie een rol van ongeveer tien tot twintig procent. Routine is de sleutel. Kachelmann werkt sinds 1983. Die ervaring telt.

Hij is nog steeds betrokken bij de daadwerkelijke berekeningen. Hij presenteert niet alleen het weer. Het team weigert een teleprompter te gebruiken. Lezen vanaf een scherm zou input van anderen uitsluiten. Hun aankondigingen worden onthouden. Ze maken de voorspellingen die ze presenteren.

Klimaatverandering en toekomstvoorspellingen

Kachelmann volgt het debat over klimaatverandering met interesse en bezorgdheid. Hij ziet een probleem. De vraag is nu of de klimaatverandering het maken van dagelijkse voorspellingen in de toekomst moeilijker zal maken. De inzet stijgt.

Het dagelijkse werk van het voorspellen van het weer van morgen wordt in deze discussies niet echt filosofisch. We weten dat de kansen veranderen. De consensus is dat we op de lange termijn vaker extreme gebeurtenissen zoals orkaan Lothar zullen meemaken. Maar als het gaat om het voorspellen van deze specifieke chaotische rampen, hebben we ze over het algemeen onder controle gehouden.

Dus als je weersvoorspellingswedstrijden blijft winnen, kan een chaotisch systeem zoals de atmosfeer dan ooit een perfecte voorspelling hebben? Of om het maar eens bot te zeggen: zou jij altijd op je eigen voorspelling wedden?

Je zou er eerder op wedden dan op de resultaten van andere voorspellers. Maar laten we duidelijk zijn. Wij zijn niet perfect. Dat zullen wij nooit zijn.

Heb ik ooit een totaal verkeerde voorspelling gedaan? Jij kent die ene. Ik had niet opgeroepen tot sneeuw in de Zwitserse Alpen, dus ik reed regelrecht een white-out in en miste een belangrijke vergadering?

Dat gebeurde niet. Maar ik kwam dichtbij. In 1984 stortte de Föhn-wind twaalf uur eerder in dan ik had voorspeld. In plaats van de beloofde 20 graden zon regende het en was het 8 graden koud. Het was aan het begin van mijn carrière. Sindsdien heb ik dergelijke fouten niet meer gemaakt.

Wat ik het leukste vind aan het weer? Wolken? Regen? Sneeuw? Of alleen de kleuren van de lucht?

Ik wil mijn dagelijkse sneeuwstorm.

Wanneer was de laatste keer dat ik naar de wolken staarde, verzonken in een dagdroom? Of is het gestopt?

Ik kijk niet meer naar de lucht. Ik bekijk het gewoon meteorologisch.

Het interview werd afgenomen door Marcus Anhäuser.