Chociaż samotność jest powszechnym doświadczeniem ludzkim, jej wpływ na zdrowie mózgu od dawna jest przedmiotem debaty naukowej. Ostatnie badania pomagają wyjaśnić zasadniczą różnicę: choć poczucie samotności może upośledzać pamięć, nie jest to to samo, co rozwój demencji.
Definicja terminów: upośledzenie funkcji poznawczych a demencja
Aby zrozumieć najnowsze wyniki badań, konieczne jest rozróżnienie dwóch terminów, które często – i często błędnie – używane są zamiennie:
- Zaburzenia funkcji poznawczych: Ogólne spowolnienie lub osłabienie funkcji umysłowych, takich jak pamięć, koncentracja lub przetwarzanie języka. Może to być stan przejściowy lub konsekwencja różnych czynników stylu życia.
- Demencja: „nadrzędny termin” określający kilka postępujących schorzeń neurologicznych (takich jak choroba Alzheimera), które powodują znaczną utratę pamięci, dezorientację i stopniową utratę niezależności.
Główny wniosek z ostatnich badań jest taki, że można doświadczyć upośledzenia funkcji poznawczych, nie osiągając nawet stadium demencji. Mylenie tych pojęć może powodować niepotrzebny niepokój zarówno u pacjentów, jak i ich rodzin.
Badanie: obserwowano 10 000 dorosłych
Nowe badanie opublikowane w czasopiśmie Aging and Mental Health dostarcza nowego wglądu w tę zależność. Naukowcy obserwowali ponad 10 000 dorosłych (w wieku od 65 do 94 lat) przez sześć lat. Na początku badania wszyscy uczestnicy byli zdrowi, niezależni i nie mieli żadnych objawów demencji.
Wyniki ujawniły mieszaną rzeczywistość:
1. Samotność powiązana z problemami z pamięcią: Istnieje wyraźna korelacja pomiędzy poczuciem samotności a trudnościami z pamięcią.
2. Samotność nie jest równoznaczna z demencją: Badanie nie wykazało dowodów na to, że samotność bezpośrednio powoduje rozwój samej demencji.
Złożoność pojęcia „zdrowie społeczne”
Zrozumienie związku między umysłem a powiązaniami społecznymi jest trudne, ponieważ samotność rzadko pojawia się sama. Istnieje kilka „czynników przyczyniających się”, które mogą wpływać zarówno na pamięć, jak i na nastrój, co utrudnia naukowcom wyodrębnienie samotności jako jedynej przyczyny:
- Zdrowie fizyczne: Schorzenia takie jak cukrzyca (która wpływa na sposób, w jaki mózg wykorzystuje glukozę) i wysokie ciśnienie krwi mogą niezależnie upośledzać funkcje poznawcze.
- Zdrowie psychiczne: Depresja jest ściśle powiązana zarówno z samotnością, jak i utratą pamięci.
- Styl życia: Niski poziom aktywności fizycznej może mieć wpływ zarówno na funkcjonowanie społeczne, jak i zdrowie mózgu.
Dodatkowo w badaniu podkreślono, że samotność jest subiektywna. Na przykład badacze zaobserwowali wysoki poziom samotności w Europie Południowej, regionie tradycyjnie uważanym za charakteryzujący się silnymi i bliskimi sieciami społecznymi. To podkreśla, że samotność nie zależy od liczby osób wokół ciebie, ale od jakości twoich połączeń z nimi.
W stronę profilaktyki
Chociaż badanie ma ograniczenia (na przykład samotność była postrzegana raczej jako stan statyczny niż zmieniająca się emocja), wyznacza ono ważny kierunek dla przyszłości opieki zdrowotnej.
Zamiast traktować powiązania społeczne jako kwestię „wtórną” lub drugorzędną, służba zdrowia powinna rozważyć badanie przesiewowe w kierunku samotności wraz z rutynowymi testami funkcji poznawczych. Ponieważ mózg ma zdolność do samonaprawy, problemy z pamięcią związane z izolacją społeczną mogą ustąpić, gdy dana osoba poczuje się bardziej zaangażowana społecznie.
Wniosek
Samotność w znacznym stopniu przyczynia się do problemów z pamięcią, ale nie jest bezpośrednią przyczyną demencji. Uznanie kontaktów społecznych za istotny element medycyny zapobiegawczej może pomóc chronić zdrowie poznawcze podczas procesu starzenia.
