Abiotisch. Het klinkt technisch, maar de definitie is eenvoudig genoeg: het betekent ‘zonder levende organismen’. Hier zul je geen leven vinden. Wetenschappers gebruiken de term om de niet-levende delen van een ecosysteem te beschrijven die rechtstreeks van invloed zijn op de manier waarop levende wezens groeien of zich voortplanten. Zie het als het podium, niet als de acteurs.
Enkele van de meest voorkomende abiotische factoren zijn dingen die we als vanzelfsprekend beschouwen. Licht. Water. Meststof. Basis voedingsstoffen. Chemische elementen zoals zuurstof en zwavel vallen ook in deze categorie. Zelfs fysieke krachten tellen mee. De getijden. De regen. Deze niet-levende elementen bepalen de voorwaarden voor het leven, of ze het nu helpen bloeien of onderdrukken.
Voorbij de biologie: chemische oorsprong
Soms wordt het woord uit de ecologie gehaald en in de chemie terechtgekomen. Het kan beschrijven waar een specifieke chemische stof vandaan komt. Neem methaan. Het is een gas waar je veel over hoort in klimaatdebatten. Meestal is methaan biotisch. Het komt van rottend organisch materiaal of microben die in de ingewanden leven. Dat is biologisch afval. Maar er is nog een andere bron.
Abiotisch methaan is afkomstig van chemische reacties tussen rotsen en water diep in de aardkorst. Geen bugs vereist. Geen verval nodig. Gewoon geologie en chemie die botsen. Dit onderscheid is van belang als je probeert te achterhalen waar broeikasgassen eigenlijk vandaan komen. Als u de bron verkeerd identificeert, mislukt uw mitigatiestrategie.
De nieuwe goudkoorts voor abiotische waterstof
Waarom zou je je zorgen maken over het onderscheid? Omdat er een nieuwe energiegrens opengaat. Er is een soort ‘goudkoorts’ op het gebied van onderzoek begonnen. Maar in plaats van naar goud te graven, gaan bedrijven op jacht naar abiotische waterstof.
Deze waterstof ontstaat wanneer rotsen ondergronds met water reageren. Het gebeurt diep in de aarde, ver van het oppervlak. Het potentieel is enorm. Het zou een hernieuwbare, koolstofvrije brandstof voor de toekomst kunnen worden. In tegenstelling tot de waterstof die we vandaag de dag maken door water te splitsen met behulp van elektriciteit (vaak uit fossiele brandstoffen) of door aardgas te hervormen, kan abiotische waterstof rechtstreeks uit natuurlijke afzettingen worden gewonnen.
Het is schoner. Het is overvloedig. Het is ook moeilijker te vinden.
We leren nog steeds hoe deze ondergrondse reservoirs ontstaan. Zijn ze groot en continu? Of zijn het verspreide zakken? De antwoorden zullen bepalen of abiotische waterstof kan opschalen. Op dit moment is het wetenschappelijke woord van de dag niet alleen een woordenschatoefening. Het is een blauwdruk voor de volgende energietransitie.
En als je denkt dat je er grip op hebt
