Naciskasz klawisz. Ekran jest responsywny. Poruszasz myszką. Pojawi się ikona. Wszystko dzieje się natychmiast. To wydaje się być magią. Ale nie ma magii. Tylko kod.
Ten kod ma nazwę. To jest system operacyjny.
Pomyśl o systemie operacyjnym jak o menedżerze w chaotycznym biurze. Sprzęt – ekran, klawiatura, procesor, pamięć – to tylko stoły, krzesła i surowce. Bez menedżera nikt nie wie, co robić. System operacyjny kontroluje sposób uruchamiania systemu. Kontroluje wejście. Kontroluje moc wyjściową. Śledzi każdy plik, który tworzysz lub usuwasz. Przydziela zasoby, dzięki czemu odtwarzacz muzyki nie powoduje awarii przeglądarki internetowej.
To jest interfejs pomiędzy Tobą a maszyną. Nie komunikujesz się bezpośrednio z procesorem. Komunikujesz się z systemem operacyjnym, a on już mówi procesorowi, co ma robić.
Techniki wielozadaniowości
Komputery nie myślą o jednej rzeczy na raz. Po prostu udają, że to robią.
Otwórz 10 zakładek, odtwórz utwór w Spotify, edytuj dokument, a system operacyjny zajmie się wszystkim na raz. Używa techniki zwanej dzieleniem czasu. Przydziela niewielką część czasu procesora każdemu programowi. Potem się przełącza. Potem znowu zmienia kontekst. Kwanty czasu są tak małe, że działania wydają się być jednoczesne. To iluzja. Ale bardzo dobrze.
W starszych systemach awaria jednego programu powodowała awarię całego systemu. System operacyjny nie mógł wyizolować problemu. Nowoczesne systemy są bardziej niezawodne. Każdemu zadaniu przydzielana jest stała ilość pamięci i czasu procesora. Jeśli jedno zadanie odczytuje dane z dysku, inne może zapisać dane do drukarki. Trzeci może wykonywać obliczenia. System operacyjny pilnuje, aby nie kolidowały one ze sobą.
Kto prowadzi samochód?
Nie wszystkie systemy operacyjne są takie same.
UNIX jest częstym wyborem w przypadku komputerów mainframe obsługujących duże ilości danych dla banków i agencji rządowych. Jest to niezależne od konkretnego sprzętu. Działa niezawodnie na wielu platformach sprzętowych. Niezawodny. Wymiana serwerów fizycznych jest możliwa pod warunkiem, że interfejs użytkownika oprogramowania pozostanie niezmieniony.
W przypadku komputerów osobistych sytuacja jest inna. Pochodzi z systemu MS-DOS, interfejsu wiersza poleceń, który wymaga od użytkowników wprowadzania poleceń w celu nawigacji. Dzięki temu komputery stały się dostępne. Klikasz. Przeciągasz. Odpuść.
Ale są inne opcje. Linuksa. To jest oprogramowanie typu open source. Obejmuje aplikacje od superkomputerów po smartfony z systemem Android. To nic nie kosztuje. Można go dostosować do własnych potrzeb. Jest to bardzo atrakcyjne dla tych, którzy chcą kontrolować swój system.
Dlaczego to jest ważne?
Systemy operacyjne traktujemy jako coś oczywistego. Są niewidoczni. Dopóki nie zaczną zawodzić.
Po aktualizacji komputera narzędzia systemu operacyjnego są odbudowywane. Po podłączeniu dysku USB system operacyjny rozpoznaje go, instaluje niezbędne sterowniki i udostępnia pliki. Po zamknięciu programu zadanie zostaje zapisane, proces zostaje zatrzymany, a zasilanie wyłączone.
To jest podstawa. Bez niego sprzęt byłby po prostu drogim metalem lub plastikiem. To właśnie ta warstwa czyni technologię użyteczną. Możesz więc pracować, bawić się i komunikować bez zrozumienia kodu binarnego, który zapewnia podstawową funkcjonalność.
Pamiętaj o tym, gdy następnym razem włączysz komputer
















