Dźwięk nie pozostawia śladów w kościach. Nie petryfikuje. Spróbuj odkopać krzyk z epoki pliocenu. Powodzenia. Dlatego też, gdy naukowcy chcą zrozumieć pochodzenie ludzkiego głosu, stają przed ścianą milczenia. Chyba że spojrzysz na śmiech.
Nowe badania przeprowadzone na Uniwersytetach w Varick i Uniwersytecie w Portsmouth zwiększają objętość w najgłębszych zakamarkach naszych przodków.
Rytm w korzeniach
Czy sprawa jest prosta? Nie jesteśmy wyjątkowi. Przynajmniej nie w kontekście tego, jak zaczynamy się śmiać.
Rytm. Taki szybki, galopujący rytm? Wszystkie wielkie małpy to podzielają. Orangutany, goryle, szympansy. Wszyscy dostarczają te nuty w tym samym podstawowym taktowaniu. To wskazuje na wspólnego przodka, który zniknął 15 milionów lat temu, a który już chichotał w sposób, który dzisiaj wydawałby się nam rozpoznawalny.
„Badania porównawcze… dostarczają jedynego istniejącego modelu wymarłych zdolności wokalnych.”
Bez skamieniałości dźwięku te małpy są naszymi żywymi archiwami.
Dane
Zarejestrowali 17 naczelnych. Łącznie z ludźmi.
Uczestnicy: cztery orangutany, dwa goryle, trzy bonobo, cztery szympansy i czterech ludzi. Byli to zarówno sześciomiesięczne niemowlęta, jak i siedmioletnie dzieci. Byli łaskotani. Pozwolono im grać.
Rezultat był niesamowity. Ogólnie rzecz biorąc, śmiech jest izochroniczny. Wybuchy dźwięku występują w równych, regularnych odstępach czasu.
Muzyka działa w ten sam sposób. Mowa też. Ten rytmiczny, wymuszony marsz nie jest niczym nowym. Jest starożytny. Zachowane.
Ale ewolucja to brudna robota. W miarę jak linia gatunków na drzewie życia zbliża się do nas, śmiech się zmienia.
Bliżej i szybciej
Przyspiesza.
Wkrada się zmienność. Czas staje się mniej sztywny i bardziej zależny od środowiska społecznego, w którym się znajdują.
Ludzie? Całkowicie łamiemy formę. Tylko my zmieniamy tempo w zależności od kontekstu. Walka na łaskotanie? Szybkie, szczelinowe wybuchy. Cicha gra towarzyska? Zupełnie inny rytm.
Śmiech robota brzmi zimno. Płaski. Ale ta brudna, zmienna rzecz? Postrzegamy to jako ciepło. Ma to realną wagę społeczną. Elastyczność jest sygnałem.
„Śmiech… zapewnia rzadkie ewolucyjne okno na transformację wokalu.”
Nie przełącznik, ale suwak
Zapomnij o starej historii.
Znasz tego jednego. Prymitywni przodkowie chrząkali wiecznie, a potem nagle puf – Homo sapiens w jednej chwili zyskuje pełną kontrolę nad głosem.
Nie. Naukowcy twierdzą, że ten pogląd jest błędny.
Ludzie nie są nagłym rozstaniem. Jesteśmy kontynuacją. Kontynuacja umiejętności doskonalonych przez 15 milionów lat. Zdolność nie pojawiła się z dnia na dzień. Ona ewoluowała. Stopniowo. Wzdłuż kontinuum, które łączy nas ze wszystkimi małpami człekokształtnymi, które wciąż chodzą po ziemi.
Zmienia sposób, w jaki słyszysz własny głos.
Uważamy, że jesteśmy inni. Złożony. Oddzieleni od reszty świata zwierząt. Może.
Ale następnym razem, gdy usłyszysz czyjś śmiech – ten chaotyczny, ludzki wybuch w idealnym momencie – pamiętaj, gdzie się on zaczyna.
Piętnaście milionów lat temu. W ciemności.
Żart trwa od zawsze.
